داشته اند . در انقلاب زنديه مكنت آنها از دستشان رفت و قليلى از ماليه آنها مانده ، مادرش دو پسر خود را برداشته ، به عتبات عاليات عرش درجات برده ، به تحصيل علوم بداشت . حاجى ملا محسن كه برادر اكبر بود به كمال علم و زهد و تقوا و پرهيز آراسته شد ، و « بسمل » كه حاجى ملا حسن نام داشت هم در علوم كمال تسلط به هم رسانيد ، و در ادبيّت ربطش بيشتر شد . بعد از تحصيل و تكميل در سال 1221 هر دو برادر به كرمانشاهان آمده ، مرحوم دولتشاه كمال احترام از آنها به عمل آورد . و حاجى ملا محسن با اين كه به مرافعات و محاكمات و تدريس اشتغال داشت و در تمام مشكلات مسائل مردم رجوع به ايشان مى كردند ، مدار معاش خود را به خياطى مى گذرانيد ، و ابداً به غذاى حكّام و مباشران لب نمى آلود ، بلكه از نشستن بر فرش و مجلس آنها احتراز داشت . بعد از آن كه در سال 1247 به مرض طاعون درگذشت ، آقا محمد مهدى فرزندش به جاى او نشست . او نيز مرد بزرگى بود . حالا آقا عبد الله پسر آقا محمد تقى پسر آقا محمد مهدى رياست شرعيه را دارد و مرد با علم و فضل است » . « 1 » آقا محمد مهدى از اعاظم علماى كرمانشاه و شاگرد علامه شيخ محمد تقى رازى بوده است . « 2 » وله تصانيف ، منها : شرح الشرائع فى مجلّدين ، « 3 » ينتهى إلى آخر الدماء الثلاثة من كتاب الطهارة . وقد كتب أستاذه العلامة الشيخ محمد تقى صاحب حاشية المعالم عليه إجازة وتقريظاً بخطه . « 4 » و شرح التبصرة وصل فيه إلى آخر كتاب الطهارة . « 5 » و رسالة فى

--> ( 1 ) . حديقة الشعراء ج 1 ص 270 . ( 2 ) . أعيان الشيعة ج 10 ص 77 . ( 3 ) . « ينتهى إلى آخر الدماء الثلاثة من كتاب الطهارة » . الذريعة ج 13 ص 331 . ( 4 ) . الذريعة ج 13 ص 331 . نسخه خطى شرح مزبور و ساير آثار مؤلف و پدر و جدّش در كتابخانه آقاى جعفر فيض مهدوى در كرمانشاه نگهدارى مىشود . در فهرست كتابخانه چنين آمده است : « وعلي النسخة المشتملة علي كتاب الطهارة إلي مقدار من غسل الأموات تقريظ مع ختم بيضوي سجعه « محمد تقي » . مجله تراثنا عدد 9 ص 34 . ( 5 ) . الذريعة ج 13 ص 137 .